Amfiteatr Flawiuszów — największy amfiteatr starożytnego świata, dumnie wznoszący się w centrum Wiecznego Miasta od prawie dwóch tysięcy lat. 50 000 widzów, 80 wejść i niemal cztery wieki spektakli zamknięte w murach z trawertynowego kamienia.
KUP BILETYKoloseum w Rzymie, oficjalnie zwane Amfiteatrem Flawiuszów (łac. Amphitheatrum Flavium), to jeden z najlepiej zachowanych i najbardziej rozpoznawalnych zabytków starożytności na świecie. Wzniesione w centrum Wiecznego Miasta między rokiem 70 a 80 n.e., przez kolejne cztery stulecia służyło jako scena dla walk gladiatorów, spektakularnych polowań na dzikie zwierzęta i inscenizowanych bitew morskich. Wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w roku 1980 i uznane za jeden z nowych siedmiu cudów świata, każdego roku przyciąga ponad 15 milionów turystów, co czyni je najchętniej odwiedzanym płatnym zabytkiem Włoch i jedną z najważniejszych atrakcji całej Europy.
Samo pojawienie się Koloseum w polu widzenia — choćby z perspektywy wyjścia z metra na stacji Colosseo — wywiera ogromne wrażenie. Z zewnątrz fascynuje swoją masą i precyzją wykonania, z wnętrza zaś otwiera się zupełnie inny świat: labirynt korytarzy, kolejnych kondygnacji i podziemnych pasaży, które przez wieki tętniły życiem dziesiątek tysięcy widzów jednocześnie. Zwiedzanie Koloseum w Rzymie to bezpośredni kontakt z sercem Imperium Romanum.
Historia Koloseum zaczyna się od gestu politycznego. Cesarz Wespazjan z dynastii Flawiuszów, który doszedł do władzy w roku 69 n.e. poprzez wojskowy zamach stanu, postanowił zbudować największy amfiteatr świata dokładnie w miejscu, które Neron zagarnął pod prywatny pałac — Domus Aurea. Był to symboliczny akt zwrócenia serca Rzymu jego mieszkańcom. Budowę sfinansowano w znacznej mierze z łupów zdobytych podczas tłumienia powstania żydowskiego i zburzenia Świątyni Jerozolimskiej w roku 70 n.e.
Prace trwały zaledwie dziesięć lat. Syn Wespazjana, cesarz Tytus, uroczyście otworzył amfiteatr w roku 80 n.e. stuogarniowymi igrzyskami — przez sto kolejnych dni na arenie ginęły tysiące gladiatorów i prawie dziewięć tysięcy dzikich zwierząt. Drugi syn Wespazjana, Domicjan, dokończył budowlę: dodał podziemne hypogeum i czwartą kondygnację widowni. W szczytowym okresie, na przełomie I i II wieku n.e., amfiteatr gościł dziesiątki tysięcy widzów tygodniowo.
Zmierzch Koloseum jako areny walk nastąpił stopniowo wraz z upadkiem Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego w V w. Przez kolejne stulecia amfiteatr pełnił rozmaite funkcje: był twierdzą rodu Frangipane, kościołem, a w renesansie stał się powszechnie dostępnym kamieniołomem, z którego wybierano gotowe bloki marmuru i trawertynowe płyty. Szacuje się, że w ten sposób usunięto nawet dwie trzecie oryginalnego materiału budowlanego — trafił on między innymi do budowy Bazyliki Świętego Piotra i pałacu Farnese. Przełomem była decyzja papieża Benedykta XIV z 1749 roku, który ogłosił Koloseum miejscem świętym ku czci chrześcijańskich męczenników. Od tego momentu amfiteatr podlega stałej ochronie konserwatorskiej. Najnowszy wielki projekt restauracyjny, finansowany przez fundację Tod's, zakończył się w roku 2016.
Koloseum to szczytowe osiągnięcie rzymskiej myśli architektoniczno-inżynierskiej. Eliptyczna budowla mierzy 188 metrów wzdłuż dłuższej osi i 156 metrów wzdłuż krótszej, a jej oryginalnie 52-metrowa wysokość (dziś 48,5 m) odpowiadała mniej więcej dzisiejszemu 15-piętrowemu wieżowcu. Do wzniesienia amfiteatru zużyto 100 000 metrów sześciennych trawertynowego wapienia z podrzymskich kamieniołomów w Tivoli, ponad 300 ton żelaznych klamer spinających bloki kamienne, miliony cegieł oraz znaczne ilości tufu wulkanicznego. Co sprawiło, że budowla była rewolucją na miarę swoich czasów:
Dziś widzimy Koloseum jako niepełny owal — fasada zewnętrzna zachowała się wyłącznie po stronie północnej. Partie południowe runęły w wyniku trzęsień ziemi, z których najbardziej niszczycielskie były te z roku 847 i 1349 n.e. Materiał budowlany z połamanej fasady trafił prosto do nowożytnych placów budowy Rzymu.
Zwiedzanie Koloseum składa się z kilku wyraźnie odrębnych stref dostępowych, w zależności od posiadanego biletu. Doświadczenie jest zupełnie inne w zależności od tego, czy chodzisz wyłącznie po górnych galeriach, czy wchodzisz na arenę lub schodzisz do hypogeum. Warto z góry zdecydować, które obszary są dla Ciebie priorytetem:
Ważna zmiana od października 2023 r.: wszystkie bilety do Koloseum — zarówno płatne, jak i bezpłatne — są imienne i wymagają podania danych osoby zwiedzającej. Przy wejściu obowiązuje okazanie dokumentu tożsamości.
Adres: Piazza del Colosseo 1, 00184 Rzym, Włochy. Strona oficjalna: colosseo.it
Zasady porządkowe: Dozwolony wymiar bagażu to 30 × 40 × 15 cm — większe plecaki nie zostaną wpuszczone, a w Koloseum nie ma przechowalni bagażu. Wózki dziecięce są dopuszczalne — parter wyposażono w rampy, a winda prowadzi na I piętro. Na dziedzińcu dostępne są fontanny z wodą pitną i toalety. Zalecany czas wizyty: minimum 1,5–2 godziny na samo Koloseum, pół dnia na cały kompleks z Forum i Palatynem. Szczegóły rezerwacji na stronie biletów do Koloseum w Rzymie.